Dişliler ve Diskler

Dişliler ve Diskler

Hareket Aktarımı ve Endüstriyel Kesim Çözümleri

Düz dişli, helis dişli, konik dişli ve zincir dişlisi; güç ve hareketi miller arasında aktaran temel makine elemanlarıdır. Zincir Gross, Endüstriyel Dişliler ürün grubunda bu dişlileri ve dişli disklerini Ankara Kahramankazan'daki tesisimizde teknik çizime veya numuneye göre imal eder.

Tek parça yedek dişliden seri üretime kadar; modül, diş sayısı, malzeme ve ısıl işlem ihtiyacınıza göre üretim yapıyoruz. Bir makinenin duruşuna yol açan aşınmış ya da kırılmış dişlinin yerine yenisinin üretilmesi, yeni bir tahrik sistemi için çizimden imalat veya mevcut bir tasarımın daha dayanıklı malzemeyle yenilenmesi en sık karşılaştığımız taleplerdir.

Dişli tipleri ve belirtilmesi gereken veriler

Dişli tipi Tipik kullanım Belirtilmesi gereken veriler
Düz dişli (silindirik, düz dişli) Paralel miller, redüktörler, genel makine aktarmaları Modül, diş sayısı, kavrama açısı, diş genişliği, delik ve kama
Helis dişli Daha sessiz ve yüksek hızlı paralel mil aktarmaları Modül, diş sayısı, helis açısı ve yönü (sağ/sol), diş genişliği, delik
Konik dişli Kesişen miller, genellikle 90° yön değiştirme Modül, diş sayıları (çift olarak), mil açısı, montaj ölçüsü, delik
Zincir dişlisi Makaralı zincir tahrikleri ve konveyörler Zincir hatvesi (ör. 1/2"), sıra sayısı, diş sayısı, göbek ve delik ölçüleri
Dişli disk (göbeksiz plaka dişli) Göbeği müşteri tarafında olan veya cıvatayla bağlanan uygulamalar Dış çap ve diş verisi, kalınlık, merkez deliği, cıvata delik dairesi

Modül ve diş verileri nasıl okunur?

Modül, dişin büyüklüğünü tanımlayan temel değerdir: modül büyüdükçe diş kalınlaşır ve dişli daha yüksek yük taşır. Birlikte çalışan iki dişlinin modülü ve kavrama açısı mutlaka aynı olmalıdır; aksi halde dişler doğru kavramaz. Bölüm dairesi çapı, düz dişlide modül ile diş sayısının çarpımına eşittir; bu nedenle yalnızca dış çap ölçüsü, modülü ve diş sayısını kesin olarak belirlemek için yeterli değildir. İnç ölçülü makinelerde modül yerine DP (diametral pitch) kullanılır ve bu iki sistem birbirinin yerine geçmez.

Dişli tipleri arasındaki farklar

Düz dişli en yaygın ve en ekonomik çözümdür; paralel miller arasında eksenel kuvvet oluşturmadan güç aktarır. Helis dişlide dişler eğik açıldığı için aynı anda daha fazla diş kavrar, çalışma daha sessiz ve yük dağılımı daha düzgündür; buna karşılık oluşan eksenel kuvvet uygun yataklamayla karşılanmalıdır. Konik dişli, kesişen miller arasında hareketin yönünü değiştirmek için kullanılır ve çift olarak tasarlanır. Zincir dişlisi ise iki dişliyi doğrudan kavratmak yerine makaralı zincir üzerinden, daha uzun mil mesafelerinde güç aktarır. Dişli disk, göbeği karşı parçada bulunan veya civatayla bir flanşa bağlanan uygulamalarda ağırlık ve işleme maliyetini azaltır.

Malzeme ve ısıl işlem

  • C45 (ıslah çeliği): genel amaçlı dişliler; istenirse endüksiyonla diş yüzeyi sertleştirme
  • 42CrMo4: yüksek mukavemet ve darbe dayanımı gereken dişliler; ıslah veya yüzey sertleştirme
  • 16MnCr5: sementasyon (karbürleme) ve sertleştirme ile aşınmaya dayanıklı diş yüzeyi
  • Uygulamaya göre dökme demir, paslanmaz çelik veya teknik plastik seçenekleri

Isıl işlem seçimi, dişin yüzeyinde aşınma direnci ile gövdede tokluk arasındaki dengeyi belirler. Yüzey sertleştirilmiş dişliler aşındırıcı ve yüksek yüklü çalışmada daha uzun ömür sunarken, ıslah edilmiş dişliler darbeli yüklerde daha toleranslıdır. Kama kanalı ve delik işlemlerinin ısıl işlemden önce mi sonra mı yapılacağı da siparişte netleştirilmelidir.

Kullanım alanları

Dişlilerimiz redüktörler, konveyör tahrikleri, tarım makineleri, iş ve inşaat makineleri, ambalaj makineleri, vinç ve kaldırma ekipmanları ile çeşitli üretim tezgâhlarında kullanılır. Aşınmış bir dişlinin numunesinden ölçü alınarak yedeğinin üretilmesi en sık talep edilen hizmetlerden biridir.

Seçim ve sipariş notları

Hızlı ve doğru teklif için şu bilgileri gönderin:

  • Teknik çizim veya numune (aşınmış parça da olabilir)
  • Dişli tipi, modül (veya DP), diş sayısı ve kavrama açısı
  • Helis dişlide helis açısı ve yönü; konik dişlide eşleşen dişlinin diş sayısı
  • Diş genişliği, dış çap, göbek ölçüleri, delik ve kama kanalı
  • Malzeme ve ısıl işlem (ıslah, endüksiyon, sementasyon) beklentisi
  • Adet ve kullanım yeri (devir, aktarılan güç)

Siparişte sık yapılan hatalar

  • Yalnızca dış çap ve diş sayısını verip modülü veya DP değerini belirtmemek
  • Helis dişlide helis yönünü (sağ/sol) atlamak; eşleşen dişliler ters yönlü olmalıdır
  • Konik dişlide tek dişliyi sipariş edip eşinin diş sayısını bildirmemek
  • Kama kanalı ölçüsünü ve tolerans beklentisini belirtmemek
  • Aşınmış numuneyi eşleşen dişli bilgisi olmadan göndermek

Dönme hareketini doğrusal harekete dönüştürmeniz gerekiyorsa kremayer ve pinyon dişliler sayfamıza göz atabilirsiniz. Kremayer sistemlerinde de modül ve kavrama açısı bu sayfadaki dişlilerle aynı mantıkla seçilir.

Sık sorulan sorular

Evet. Numune üzerinden modül, diş sayısı ve ölçüler alınarak üretim yapılabilir. Aşınma çok fazlaysa eşleşen dişli bilgisi de doğru ölçü için faydalı olur.

Düz dişli daha basit ve eksenel kuvvet oluşturmaz. Helis dişli daha sessiz çalışır ve daha yüksek yük taşır, ancak eksenel kuvveti karşılayan yataklama gerektirir.

Genel amaçlı ve orta yüklü uygulamalarda C45 çoğu zaman yeterlidir. Darbeli ve yüksek yüklü çalışmada 42CrMo4, aşınmaya dayanıklı sert diş yüzeyi gereken durumlarda ise sementasyonlu 16MnCr5 tercih edilir. Devir, aktarılan güç ve çalışma ortamını paylaşırsanız uygun malzemeyi birlikte belirleriz.

Göbekli dişli doğrudan mile oturur ve kama ile bağlanır. Dişli disk ise göbeksiz bir plakadır; mevcut bir göbeğe, flanşa veya tambura civatayla bağlanır. Böylece aşınan dişli kısmı, göbek veya bağlantı elemanı sökülmeden değiştirilebilir.

Zorunlu değildir, ancak eski ve aşınmış bir dişliyle yeni bir dişlinin birlikte çalışması yeni parçanın ömrünü kısaltabilir. Eşleşen dişlinin durumu kötüyse çift olarak yenilemek daha sağlıklı olur.
Dişliniz için çiziminizi veya numunenizi gönderin, en uygun teklifi sizin için hazırlayalım.