Kulaklı Zincir Ölçüsü Nasıl Alınır?
Kulaklı zincir ölçüsü alınırken yalnızca zincirin toplam genişliğini veya bakla boyunu ölçmek yeterli değildir. Zincir adımı, iç genişlik, makara çapı, pim çapı, plaka ölçüleri ve kulak yapısı ayrı ayrı belirlenmelidir. Özellikle mevcut bir zincirin yerine yeni ürün hazırlanacaksa kulakların konumu, delik çapı ve tekrar aralığı da ölçümün temel parçalarıdır.
Doğru ölçüm için temel olarak şu bilgiler gerekir:
-
Zincir adımı
-
İç ve dış genişlik
-
Makara veya burç çapı
-
Pim çapı
-
Plaka yüksekliği ve kalınlığı
-
Kulak genişliği ve yüksekliği
-
Kulak deliği çapı
-
Kulakların zincir üzerindeki tekrar sıklığı
-
Sağ, sol veya çift taraflı kulak yerleşimi
Zincir Gross için özel ölçü veya mevcut zincire uygun ürün talebi oluşturulurken bu ölçülerin birlikte verilmesi, zincirin doğru tanımlanmasını kolaylaştırır.
Zincir Adımı Nasıl Ölçülür?
Kulaklı zincir ölçümünde ilk belirlenmesi gereken değer zincir adımıdır. Zincir adımı, yan yana bulunan iki pimin merkez noktaları arasındaki mesafedir. Ölçüm sırasında pimin dış kenarından diğer pimin dış kenarına ölçüm yapmak hatalı sonuç verebilir; esas alınması gereken merkezden merkeze mesafedir.
Zincir uzun süredir kullanılıyorsa pim ve burç bölgelerinde aşınma oluşmuş olabilir. Bu durum tek bir bakla üzerinden yapılan ölçümü yanıltabilir. Daha güvenilir sonuç için birkaç baklayı kapsayan toplam mesafe ölçülüp bakla sayısına göre değerlendirme yapılabilir.
Zincir adımı yanlış belirlendiğinde zincirin mevcut dişli üzerinde doğru çalışması mümkün olmayabilir.
Bu nedenle ölçüm mümkün olduğunca temiz, gerginliği alınmış ve düz konumlandırılmış zincir üzerinde gerçekleştirilmelidir.
Kulaklı Zincirde Hangi Ölçüler Alınmalıdır?
Kulak yapısı standart zincir ölçülerine ek detaylar içerir. Zincirin makine üzerindeki aparatlara bağlandığı noktalar kulaklar olduğu için birkaç milimetrelik ölçü farkı dahi montaj uyumunu etkileyebilir.
| Ölçü | Nasıl belirlenir? | Neden önemlidir? |
| Zincir adımı | Pim merkezleri arası | Dişli uyumunu belirler |
| İç genişlik | İç plakalar arası | Dişli ve kılavuz uyumunu etkiler |
| Makara çapı | Makaranın dış çapı | Hareket ve dişli temasını etkiler |
| Pim çapı | Pimin dış çapı | Zincir yapısının belirlenmesini sağlar |
| Plaka yüksekliği | Plakanın en geniş dikey bölümü | Gövde ölçüsünü tanımlar |
| Kulak genişliği | Kulağın dıştan dışa ölçüsü | Aparat bağlantısını etkiler |
| Delik çapı | Kulaktaki bağlantı deliği | Cıvata veya bağlantı elemanını belirler |
| Delik merkezi | Deliğin referans noktasına mesafesi | Montaj hizasını belirler |
Ölçüler kumpas gibi hassas ölçüm ekipmanlarıyla alınmalıdır. Cetvel, yalnızca ön ölçüm veya yaklaşık kontrol amacıyla kullanılmalıdır.
Kulak Yerleşimi Nasıl Belirlenir?
Kulaklı zincirlerde kulakların her baklada bulunması gerekmez. Uygulamaya göre kulaklar iki, üç veya daha fazla baklada bir tekrar edebilir. Bu nedenle yalnızca tek bir kulağın ölçüsünü almak yeterli değildir; zincir üzerindeki yerleşim düzeni de kaydedilmelidir.
Kulakların sağ tarafta, sol tarafta veya zincirin iki tarafında bulunup bulunmadığı açık şekilde belirlenmelidir. Çift taraflı kulak kullanılan uygulamalarda kulakların aynı baklada mı yoksa farklı baklalarda mı yer aldığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Kulak açısı da önemlidir. Bazı zincirlerde kulak plaka doğrultusunda uzanırken bazı uygulamalarda dik veya özel açılı bağlantılar kullanılabilir. Teknik çizim hazırlanıyorsa bu yön ve açı bilgileri çizim üzerinde ayrıca gösterilmelidir.
Aşınmış Zincirden Ölçü Alırken Nelere Dikkat Edilir?
Uzun süre çalışan kulaklı zincirlerde aşınma nedeniyle ilk üretim ölçüleri değişebilir. Özellikle pim-burç bağlantıları, makara yüzeyleri, kulak delikleri ve bağlantı bölgelerinde ölçü kaybı oluşabilir.
Kulak deliği kullanım sırasında genişlemişse mevcut çapın doğrudan yeni üretim ölçüsü olarak alınması doğru olmayabilir. Aynı şekilde eğilmiş veya darbe almış bir kulak da gerçek geometrinin belirlenmesini zorlaştırır.
Mümkünse zincirin daha az aşınmış birkaç bölgesi karşılaştırılmalı ve ölçüler tek noktadan değil birden fazla bakladan kontrol edilmelidir. Makinedeki bağlantı parçasının ölçüsü de zincir üzerindeki kulak deliğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Zincir Gross tarafından değerlendirilecek özel zincir taleplerinde ölçülerin yanında sağlam numune veya detaylı teknik çizim sunulması, ürünün doğru tanımlanmasına katkı sağlar.
Ölçüm Kontrol Listesi
Kulaklı zincir ölçüsü tamamlandıktan sonra zincir adımı, pim ve makara çapı, iç genişlik, plaka ölçüleri, kulak geometrisi, delik çapı ve kulak tekrar aralığı birlikte kontrol edilmelidir. Sağ-sol yön bilgisi ve toplam zincir uzunluğu da sipariş bilgilerine eklenmelidir.
Özel üretilecek bir kulaklı zincirde doğru ölçüm, yalnızca zincirin fiziksel olarak yerine oturmasını değil, dişli ve taşıma sistemiyle uyumlu çalışmasını da destekler. Zincir Gross ile kulaklı zincir ihtiyacı belirlenirken eksiksiz ölçü, numune ve uygulama bilgisinin birlikte değerlendirilmesi doğru ürün seçiminin temelini oluşturur.
